Početna » Aktuelno » SAVINDAN – SEĆANJE NA PRVOG SRPSKOG ARHIEPISKOPA

SAVINDAN – SEĆANJE NA PRVOG SRPSKOG ARHIEPISKOPA

Savindan, praznik Srpske pravoslavne crkve, školska slava, koji slave i brojne zanatlije, obeležava se 27. januara po novom, odnosno 4. januara po starom kalendaru, u spomen na život i delo svetog Save, princa dinastije Nemanjića, srpskog prosvetitelja i prvog srpskog arhiepiskopa. Sveti Sava je 14. januara 1236. godine okončao svoj život u gradu Trnovu u Bugarskoj, pri povratku sa hodočašća u Jerusalimu.

Himna svetom Savi spevana je početkom 19. veka, a Savindan je proglašen školskom slavom 2. januara 1840. godine. Praznik se, kao školska slava, proslavljao sve do 1946. godine, posle čega se više nije smeo slaviti. Pola veka kasnije škole u Srbiji nastavile su sa ovom tradicijom. Savindan se u školama obeležava kao radni, ali nenastavni dan, kada se organizuju priredbe. Na Savindan se održava i tradicionalna Svetosavska akademija, a svake godine, ministarstvo prosvete Srbije dodeljuje tradicionalne Svetosavske nagrade za poseban doprinos razvoju obrazovanja i vaspitanja.

Sveti Sava, po rođenju Rastko Nemanjić, najmlađi sin velikog Župana Stefana Nemanje, samostalnost raške arhiepiskopije izborio je 1219. godine, kada je i postavio temelje današnje srpske pravoslavne crkve. Potom je, u Sоlunu, sastavio zbornik crkvenih i građanskih propisa “Zakonopravilo”, što je i prvi srpski ustav. Na prvom opštem državno-crkvenom saboru 1221. godine, u manastiru Žiča, krunisao je svog brata Stefana Nemanjića za kralja, čime je Srbija postala kraljevina. Sveti Sava se smatra začetnikom srpske srednjovekovne književnosti, a jedno od njegovih najznačajnijih pisanih dela je “Žitije svetog Simeona”.

Posle jednog ustanka Srba protiv Osmanskog carstva, turski zapovednik Sinan-paša je 1594. godine spalio Savine mošti na Vračaru, a na mestu za koje se veruje da se to odigralo, podignut je Hram Svetog Save.

Share

Ostavite odgovor