BORCI ENERGIČNO ZAHTEVAJU BOLJE ČUVANJE SPOMENIKA

U selima Šarbanovac i Zlot nestali gotovo celi spomenici, a na Borskom jezeru ni posle devet godina nije poznat lopov bronzanog spomenika čuvenog mađarskog pesnika Mikloša Radnotija, dok je bista Lole Ribara u podrumu Tehničke škole, a  spomenik prvoborca Tomislva Milovanovića u nekadašnjem parkiću kod sadašnjeg „Maksija“ niko više i ne spominje

Autor: B. Filipović

U Boru i okolini poslednjih godina oskrnavljeno je i unuišteno više spomenika i spomen obeležja iz vremena oslobodilačkih ratova. Pokradene su mesingane ploče sa imenima boraca NOR-a iz Spomen-parka u selu Zlot, odneta je bista prvoborca Srđe Tomića u malom parku u centru grada, bista Ive Lole Ribara čami u podrumu Tehničke škole, ukraden je bronzani krst sa spomenika srpskim i frnacuskim rodoljubima ispred bivše „Jugobanke“, nestao je gotovo ceo spomenik u selu Šarbanovac, u većini sela spomenici iz Prvog svetskog rata su zapušteni i neizgledni, nedavno je, samovoljom lokalne vlasti,  bespotrebno i ružno ograđen spomenik povešanim partizanima 1942. godine ispred Robne kuće „Beograd“. Spsak je dugačak, ali se gotovo ništa ne preduzima da se sačuvaju ratna obeležja i uspomene na velikane iz tog vremena.

-Najdrastičniji su primeri ukradenog spomenika mađarskog pesnika i borskog logoraša iz Drugog svetskog rata  Mikloša Radnotija na Borskom jezeru. Oko 600 kilograma bronze je najverovatnije pretopljenu u nekoj od privatnih livnica. Devet godina lopov nije pronađen. Na mestu sadašnjeg Maksi marketa u središtu grada sklonjen je spomenik prvoborca Tomislava Milovanovića i do danas nije postavljen. Zato od policije zahtevamo da obavesti javnost ko su lopovi i vandali, a opština bi trebalo da , zajednso sa Muzejem rudarstva, osnuje Odeljenje za brigu o spomenicima i spomeničkim prostorima. Ovu ideju predložićemo i republičkim vlastima, jer mnogo bolje nije ni u ostalim gradovima i opštinama – kaže Momčilo Radisavljević, predsednik SUBNOR-a Bor.

Radisavljević napominje da je najgor ešto se i vlast umešala u skrnavljenje spomenika ne hajući za mišljenje stručnjaka i stručnih ustanova. Mađarska vlada je sama nadomestila nestanak „bronzanog Radnotija“ plaćajući izradu i postavljanje novog spomenika pre dve godine, ali sada ispred Doma zdravlja u boru kako bi bolje bio čuvan.

– Muzej ima spisak svih spomenika iz ratnog doba, kao i  spomenika kulture koji su u nadležnosti zavoda za zaštitu kulturnih dobara u Nišu. Ipak, ne čini se dovoljno jer nedostaje novac. Postoji obećanje od opštine da će iduće godine biti obezbeđeno više para u tu svrhu. Tek tada će biti lakše da se organuzujemo i  dovedemo u red i spomeničke prostore za koje se inetresuju i domaći i strani turisti- kaže Dušan Kabić iz Muzeja rudarstva.

Share

Ostavite odgovor